Bệnh dịch hạch tại Madagascar

Ngày 06/12/2016, Bộ Y tế Madagascar thông báo cho Tổ chức Y tế thế giới một ổ dịch nghi ngờ dịch hạch tại huyện Befotaka, vùng Atsimo Atsinanana tại vùng Đông Nam của đất nước. Huyện này không phải vùng lưu hành của bệnh dịch hạch ở Madagascar. Không có ca bệnh dịch hạch nào được báo cáo từ vùng này từ năm 1950.

Tính đến ngày 27/12/2016, 62 ca bệnh (6 ca xác định, 5 ca bệnh có thể và 51 ca bệnh nghi ngờ) trong đó bao gồm 26 trường hợp tử vong (tỷ lệ chết/mắc là 42%) được báo cáo ở 2 huyện liền kề tại 2 vùng gần nhau của đất nước. 28 ca bệnh bao gồm 10 trường hợp tử vong đã được báo cáo tại huyện Befotaka, vùng Atsimo Atsinanana và 34 ca bệnh bao gồm 16 trường hợp tử vong được báo cáo từ huyện Iakora vùng Ihorombe.

Trong số 11 mẫu được xét nghiệm, 5 mẫu dương tính với dịch hạch bằng test xét nghiệm nhanh và 6 trường hợp hiện tại đã được khẳng định tại phòng thí nghiệm viện Pasteur. Trong tổng số ca bệnh được báo cáo, 5 ca bệnh được phân loại là ca bệnh thể phổi và các trường hợp còn lại là dịch hạch thể hạch.

Các điều tra hồi cứu đã được thực hiện tại 2 huyện cho thấy có khả nặng ổ dịch hạch này đã bắt đầu từ giữa tháng 8 năm 2016. Điều tra tại các làng lân cận vẫn đang được tiến hành. Ngày 29/12, một cuộc điều tra được thực hiện trong phạm vi 25 km từ nơi trọng điểm của ổ dịch tại huyện Befotaka nơi có báo cáo 3 trường hợp tử vong và đang được điều tra thêm để tìm sự liên quan nếu có đối với ổ dịch.

Khu vực bị ảnh hưởng ở tại khu vực vùng sâu xa và khó tiếp cận và không an toàn (được phân loại và vùng đỏ do có thổ phỉ địa phương). Mặc dù có những thu xếp với chính quyền địa phương, nhưng do tính không an toàn làm chậm quá trình điều tra và các hoạt động đáp ứng. Thêm vào đó, một chiếc trực thăng đã được huy động tuy nhiên việc sử dụng phương tiện này bị hạn chế do thời tiết xấu và hạn chế về tài chính.

 

Đáp ứng Y tế công cộng

Ngày 06/12, một đoàn đa ngành 15 người thuộc Bộ Y tế, Viện Pasteur bao gồm các chuyên gia Y tế công cộng, dịch tễ học, côn trùng học và chuyên gia phòng thí nghiệm đã đến vùng dịch để điều tra dịch tễ và có các biện pháp đáp ứng.

Các hành động đáp ứng chính đã được thực hiện, bao gồm:

  • Điều tra dịch tễ học bao gồm tìm kiếm ca bệnh chủ động và xét nghiệm nhanh chẩn đoán
  • Đào tạo cho cán bộ Y tế thôn bản về giám sát dựa vào cộng đồng và phát hiện sớm các ca bệnh
  • Điều trị cho các ca bệnh nghi ngờ
  • Xác minh, theo dõi và dùng thuốc dự phòng cho người tiếp xúc
  • Kiểm soát véc tơ và ổ chứa thông qua sử dụng các hộp Kartman
  • Gây mẫn cảm trong cộng đồng
  • Tăng cường giám sát dựa vào cộng đồng
  • Miễn phí các điều trị cho các bệnh khác như sốt rét
  • Tăng cường phát hiện sớm tại các huyện lân cận
  • Khẳng định phòng thí nghiệm

 

Đánh giá nguy cơ Tổ chức Y tế thế giới (WHO)

Dựa vào các thông tin sẵn có tại thời điểm hiện tại, nguy cơ lây nhiễm quốc tế là khó xảy ra, đặc biệt do ổ dịch xảy ra tại vùng rất sâu xa. Tuy nhiên, do khó khăn tiếp cận tới vùng bị ảnh hưởng đã cản trở quá trình điều tra và do đó mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh tại giai đoạn này cần được xác định và nguy cơ lây nhiễm tiếp tục ở khu vực này và sự lây truyền bền vững không thể chính thức loại trừ được. Tổ chức Y tế thế giới tiếp tục hỗ trợ các hoạt động điều tra tiếp diễn và các hoạt động đáp ứng.

 

Lời khuyên Tổ chức Y tế thế giới

Các điều tra sinh thái học sâu hơn cần được thực hiện để có thể hiểu được sự xuất hiện của ổ dịch bệnh dịch hạch tại khu vực này, bởi vì khu vực này không có báo cáo ca bệnh từ năm 1950 và để có thể có hoạt động giám sát dài hạn phù hợp và các biện pháp đáp ứng.

Ổ dịch ảnh hưởng tới vùng nông thôn nơi bị ảnh hưởng do vùng sâu xa và khó khăn tiếp cận với các dịch vụ Y tế. Cán bộ từ Bộ y tế được hỗ trợ bởi Viện Pasteur Madagascar, là những người đã có kinh nghiệm trong phòng chống dịch. Tuy nhiên, tình trạng địa phương khiến cho các hành động đáp ứng là phức tạp. Do sự sâu xa của vùng dịch bệnh và điều kiện để có thể bị nhiễm bệnh nên ổ dịch hiện tại không có nguy cơ đáng kể cho du khách.

Ngô Huy Tú

Dịch từ: http://www.who.int/csr/don/09-january-2017-plague-mdg/en/


Các bài viết liên quan