Thực hiện Kế hoạch số 447/KH-BYT ngày 18/3/2026 của Bộ Y tế về giám sát và đáp ứng nguy cơ bùng phát bệnh bại liệt năm 2026, từ ngày 15 đến 17/7/2026, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương đã tổ chức đoàn công tác đến tỉnh Sơn La nhằm hỗ trợ triển khai hoạt động rà soát và giám sát tích cực các trường hợp liệt mềm cấp (LMC).
Đây là một trong những hoạt động trọng tâm của hệ thống giám sát bệnh bại liệt, nhằm phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ, đánh giá chất lượng giám sát và góp phần duy trì thành quả thanh toán bệnh bại liệt tại Việt Nam.
Hoạt động tại Sơn La được triển khai trong 3 ngày với sự tham gia của đoàn công tác Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Sơn La và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La. Chương trình tập trung vào ba nội dung chính: giới thiệu và thống nhất kế hoạch triển khai; rà soát hồ sơ bệnh án nhằm phát hiện các trường hợp LMC có thể bị bỏ sót; tổ chức họp đánh giá, rút kinh nghiệm và xây dựng kế hoạch giám sát tích cực trong thời gian tiếp theo.
Trong buổi làm việc tại CDC tỉnh Sơn La, đoàn công tác đã trao đổi với lãnh đạo và cán bộ phụ trách giám sát bệnh truyền nhiễm về mục tiêu, ý nghĩa của hoạt động giám sát LMC trong giai đoạn hiện nay.
Đoàn công tác Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương trao đổi chuyên môn với cán bộ CDC tỉnh Sơn La về kế hoạch triển khai hoạt động giám sát liệt mềm cấp
Mặc dù Việt Nam đã được Tổ chức Y tế thế giới công nhận thanh toán bệnh bại liệt từ nhiều năm trước, nguy cơ xâm nhập vi rút bại liệt vẫn luôn hiện hữu do vi rút còn lưu hành tại một số quốc gia trên thế giới, cùng với sự gia tăng giao lưu, đi lại giữa các quốc gia. Vì vậy, duy trì hệ thống giám sát LMC có chất lượng cao đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phát hiện sớm nguy cơ, đáp ứng kịp thời và bảo vệ thành quả thanh toán bệnh bại liệt.
Đoàn công tác cũng hướng dẫn CDC tỉnh Sơn La các nội dung chuyên môn liên quan đến triển khai giám sát tích cực tại bệnh viện, phương pháp phối hợp giữa CDC và các cơ sở khám, chữa bệnh, quy trình rà soát hồ sơ bệnh án, xác định trường hợp nghi ngờ, cũng như yêu cầu về báo cáo, cập nhật và theo dõi các trường hợp LMC theo hướng dẫn của Chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia.
Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La, đoàn công tác đã làm việc với đại diện Ban Giám đốc cùng cán bộ các khoa, phòng liên quan như Khoa Khám bệnh, Khoa Truyền nhiễm, Khoa Phục hồi chức năng và Phòng Kế hoạch tổng hợp.
Đoàn công tác nhấn mạnh vai trò của các khoa lâm sàng trong phát hiện sớm những trường hợp có biểu hiện liệt mềm cấp; đồng thời hướng dẫn việc phối hợp giữa bệnh viện và CDC tỉnh trong thông báo, điều tra dịch tễ và lấy mẫu bệnh phẩm theo đúng quy định.
Ngay sau khi thống nhất kế hoạch, đoàn công tác cùng cán bộ CDC tỉnh và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La đã trực tiếp rà soát hồ sơ bệnh án của các trường hợp nhập viện từ ngày 01/01/2026 tại các khoa có khả năng tiếp nhận người bệnh LMC.
Hoạt động rà soát được thực hiện một cách hệ thống thông qua đối chiếu mã bệnh, chẩn đoán ra viện, hồ sơ điều trị và các thông tin lâm sàng nhằm phát hiện những trường hợp có biểu hiện LMC nhưng chưa được báo cáo vào hệ thống giám sát. Đồng thời, đoàn công tác đánh giá việc lưu trữ hồ sơ, quy trình thông tin báo cáo và sự phối hợp giữa các khoa, phòng trong công tác giám sát bệnh truyền nhiễm.
Các thành viên đoàn công tác cùng cán bộ bệnh viện thực hiện rà soát hồ sơ bệnh án nhằm phát hiện các trường hợp liệt mềm cấp có thể bị bỏ sót
Thông qua quá trình rà soát, đoàn công tác đã trao đổi trực tiếp với cán bộ chuyên môn của bệnh viện về những khó khăn thường gặp trong nhận diện trường hợp LMC, phân biệt với các bệnh lý thần kinh khác và quy trình thông báo trường hợp nghi ngờ.
Các nội dung chuyên môn được hướng dẫn ngay tại hiện trường góp phần nâng cao năng lực phát hiện, báo cáo và xử trí ban đầu đối với các trường hợp LMC, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa cơ sở điều trị và hệ thống y tế dự phòng.
Kết thúc đợt công tác, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương phối hợp với CDC tỉnh Sơn La tổ chức cuộc họp đánh giá kết quả triển khai. Các bên đã cùng rà soát những thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện và thống nhất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giám sát, đồng thời xây dựng kế hoạch duy trì hoạt động giám sát tích cực định kỳ tại bệnh viện với tần suất hai tuần một lần trong thời gian triển khai kế hoạch.
Việc duy trì hoạt động giám sát thường xuyên sẽ góp phần hạn chế bỏ sót trường hợp bệnh, nâng cao tính nhạy của hệ thống giám sát và bảo đảm phát hiện sớm nguy cơ lưu hành vi rút bại liệt nếu xuất hiện trong cộng đồng.
Hoạt động hỗ trợ kỹ thuật của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương tại Sơn La không chỉ góp phần củng cố năng lực giám sát LMC của địa phương mà còn tăng cường sự phối hợp giữa hệ thống y tế dự phòng và các cơ sở khám, chữa bệnh trong công tác phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Đây là một trong những hoạt động quan trọng nhằm bảo đảm hệ thống giám sát bệnh bại liệt của Việt Nam luôn duy trì tính nhạy, hoạt động hiệu quả và đáp ứng các tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới trong giai đoạn hậu thanh toán bệnh bại liệt.
Với sự phối hợp chặt chẽ giữa Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, CDC tỉnh Sơn La và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La, hoạt động rà soát và giám sát tích cực trường hợp liệt mềm cấp đã được triển khai đúng kế hoạch, tạo nền tảng quan trọng cho việc nâng cao chất lượng giám sát, bảo vệ thành quả thanh toán bệnh bại liệt và góp phần bảo đảm an ninh y tế cho cộng đồng trong bối cảnh nguy cơ xâm nhập của vi rút bại liệt vẫn còn hiện hữu trên phạm vi toàn cầu.
ThS. Nguyễn Văn Dũng – Khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm