Thực hiện chỉ đạo của Bộ Y tế về việc chủ động giám sát và phòng, chống Sốt xuất huyết Dengue (SXHD) tại khu vực miền Bắc năm 2026, đặc biệt tại các tỉnh có nguy cơ cao, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương đã phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch và triển khai hoạt động giám sát chủ động véc tơ truyền bệnh SXHD trong tháng 5 và tháng 6 năm 2026 tại 5 địa phương gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Hà Tĩnh, Lạng Sơn và Sơn La.
Địa điểm và thời gian giám sát
- Sơn La: 11–15/5/2026.
- Lạng Sơn: 18–22/5/2026
- Hải Phòng: 18–22/5/2026
- Hà Tĩnh: 25–29/5/2026
- Hà Nội: 29–30/6/2026
Nội dung giám sát
Tại mỗi điểm giám sát, đoàn công tác tiến hành điều tra trên 30 hộ gia đình nhằm đánh giá tình hình véc tơ truyền bệnh Sốt xuất huyết Dengue.
Đối với muỗi trưởng thành, các chỉ số được khảo sát gồm mật độ muỗi và tỷ lệ nhà có muỗi. Đối với bọ gậy, các nội dung điều tra bao gồm mật độ bọ gậy, chỉ số Breteau (BI), tỷ lệ nhà có bọ gậy và xác định các ổ chứa bọ gậy nguồn.
Kết quả giám sát
Kết quả giám sát quý II năm 2026 ghi nhận sự hiện diện của véc tơ Aedes aegypti tại 2/6 điểm điều tra, thuộc hai tỉnh Lạng Sơn và Sơn La. Các ổ bọ gậy nguồn của loài này chủ yếu tập trung trong xô, chum và vại chứa nước.
Đối với quần thể Aedes albopictus, muỗi được ghi nhận tại 2/6 điểm điều tra. Chỉ số Breteau (BI) cao nhất được ghi nhận tại Hà Nội (BI > 30). Đáng chú ý, 5/6 điểm giám sát có chỉ số BI trên 20, đạt ngưỡng cảnh báo cần triển khai các biện pháp can thiệp phòng, chống véc tơ.
Về ổ bọ gậy nguồn của Aedes albopictus, kết quả điều tra cho thấy:
- Hải Phòng: Phế thải chiếm 64% tổng số bọ gậy thu thập.
- Hà Tĩnh: Xô, chum, vại chiếm 56%.
- Hà Nội (Phú Xuyên): Xô, chum, vại chiếm 40%.
- Hà Nội (Kim Liên): Phế thải chiếm 41%.
- Sơn La: Phế thải chiếm 100%.
- Lạng Sơn: Xô, chum, vại chiếm 80%; phế thải chiếm 20%.
Giám sát véc tơ truyền bệnh Sốt xuất huyết Dengue tại thực địa
Khuyến nghị
Để chủ động phòng, chống dịch Sốt xuất huyết Dengue trong thời gian tới, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương khuyến nghị các địa phương tiếp tục tăng cường giám sát, phát hiện sớm và báo cáo kịp thời các trường hợp mắc bệnh cũng như các ổ dịch theo đúng hướng dẫn của Bộ Y tế.
Đồng thời, cần chỉ đạo các xã, phường có nguy cơ cao đẩy mạnh truyền thông phòng, chống sốt xuất huyết và thường xuyên triển khai các hoạt động giám sát côn trùng. Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh, cần chủ động lấy mẫu bệnh phẩm sớm, gửi về Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh hoặc Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương để chẩn đoán, góp phần phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ổ dịch.
Trong thời gian tới, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương sẽ tiếp tục phối hợp, hướng dẫn các Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, thành phố về kỹ thuật giám sát côn trùng và các kỹ thuật xét nghiệm chuyên sâu phục vụ chẩn đoán Sốt xuất huyết Dengue, góp phần nâng cao hiệu quả công tác giám sát và phòng, chống dịch bệnh.
Khoa Côn trùng và Động vật y học