THÔNG TIN VỀ CÁC KẾT LUẬN MỚI CỦA LUẬN ÁN
Đề tài luận án: Đặc điểm dịch tễ lâm sàng, hiệu quả can thiệp tăng cường chất lượng kê đơn kháng sinh điều trị viêm tai giữa cấp nhiễm khuẩn ở trẻ dưới 5 tuổi tại Bệnh viện Nhi Trung ương
Chuyên ngành: Dịch tễ học Mã số: 9 72 01 17
Họ và tên nghiên cứu sinh: Đỗ Hồng Điệp Khóa đào tạo: K41
Họ và tên người hướng dẫn khoa học: 1. PGS.TS. Nguyễn Tuyết Xương 2. TS. Trần Văn Đình
Cơ sở đào tạo: Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương
Tóm tắt những kết luận mới của luận án:
- Viêm tai giữa cấp (VTGC) là chẩn đoán thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi đến khám tại Bệnh viện Nhi Trung ương (3,8% tổng lượt khám năm 2023; 7.694 trẻ), tập trung ở trẻ nhỏ (tuổi trung bình 22,0 ± 13,8 tháng), tăng vào mùa đông – xuân và phần lớn không biến chứng (92,9%). Trong nhóm bệnh nhi được lấy dịch mủ tai, kết hợp nuôi cấy và realtime-PCR xác định được căn nguyên vi khuẩn ở 96,7% trường hợp, chủ yếu là H. influenzae (hầu hết là NTHi) và S. pneumoniae. Hai căn nguyên này đề kháng cao với các kháng sinh thường dùng (H. influenzae kháng amoxicillin 90,0%; S. pneumoniae gần như kháng hoàn toàn macrolide), trong khi amoxicillin/clavulanate còn nhạy cảm tương đối (78,2–80,0%).
- Sau khi hiệu chỉnh theo các biến ghép tần suất (tuổi, giới), có sáu yếu tố liên quan độc lập với VTGC ở trẻ dưới 5 tuổi: tiền sử viêm đường hô hấp tái phát (aOR = 4,00; KTC 95%: 2,18–7,35), đi học mầm non (aOR = 3,84; KTC 95%: 2,14–6,87), có anh/chị/em ruột (aOR = 2,88; KTC 95%: 1,68–4,94), tiền sử VTG trong gia đình (aOR = 2,57; KTC 95%: 1,45–4,57), ngậm ti giả (aOR = 2,14; KTC 95%: 1,19–3,83) và bú bình (aOR = 1,99; KTC 95%: 1,25–3,17).
- Sau can thiệp đa thành phần (tập huấn dựa trên dữ liệu vi sinh tại chỗ – sổ tay/phác đồ tóm tắt – giám sát và phản hồi đơn thuốc), kiến thức và chất lượng kê đơn kháng sinh của bác sĩ được cải thiện:
-
- Tỷ lệ bác sĩ đạt chuẩn kiến thức tăng từ 9,7% (trước can thiệp) lên 80,6% (sau can thiệp).
- Tỷ lệ đơn thuốc đạt toàn bộ tiêu chí tăng từ 62,0% lên 73,4%; cơ cấu kháng sinh chuyển dịch phù hợp hơn với dữ liệu kháng thuốc tại chỗ: amoxicillin/clavulanate tăng từ 81,2% lên 90,6%, cephalosporin thế hệ 3 giảm từ 10,1% xuống 3,6%.
Do thiết kế trước – sau không có nhóm chứng, kết quả phản ánh sự cải thiện ghi nhận sau can thiệp, chưa đủ cơ sở khẳng định quan hệ nhân quả.
INFORMATION ABOUT NEW FINDINGS OF THE PHD THESIS
Title: Clinical epidemiological characteristics and effectiveness of an intervention to improve the quality of antibiotic prescribing for bacterial acute otitis media in children under 5 years of age at the Vietnam National Children’s Hospital
Specialization: Epidemiology Code: 9 72 01 17
Name of PhD student: Do Hong Diep
Supervisors: 1. Assoc. Prof. Dr. Nguyen Tuyet Xuong 2. Dr. Tran Van Dinh
Training Institution: National Institute of Hygiene and Epidemiology
SUMMARY OF NEW FINDINGS OF THE THESIS
- Acute otitis media (AOM) was a common diagnosis among children under 5 years of age attending the Vietnam National Children’s Hospital (3.8% of all visits in 2023; 7,694 children), concentrated in young children (mean age 22.0 ± 13.8 months), increasing in winter–spring, and mostly without complications (92.9%). Among children whose middle ear fluid was sampled, combining culture with real-time PCR identified a bacterial etiology in 96.7% of cases, predominantly H. influenzae (mostly non-typeable) and S. pneumoniae. Both pathogens showed high resistance to commonly used antibiotics (amoxicillin resistance of H. influenzae 90.0%; near-complete macrolide resistance of S. pneumoniae), whereas susceptibility to amoxicillin/clavulanate remained relatively high (78.2–80.0%).
- After adjustment for the frequency-matching variables (age and sex), six factors were independently associated with AOM in children under 5 years of age: history of recurrent respiratory tract infections (aOR = 4.00; 95% CI: 2.18–7.35), attending kindergarten (aOR = 3.84; 95% CI: 2.14–6.87), having siblings (aOR = 2.88; 95% CI: 1.68–4.94), family history of otitis media (aOR = 2.57; 95% CI: 1.45–4.57), pacifier use (aOR = 2.14; 95% CI: 1.19–3.83) and bottle feeding (aOR = 1.99; 95% CI: 1.25–3.17).
- After the multicomponent intervention (training based on local microbiological data – pocket manual/summary guideline – prescription audit and feedback), physicians’ knowledge and the quality of antibiotic prescribing improved:
-
- The proportion of physicians with adequate knowledge increased from 9.7% (pre-intervention) to 80.6% (post-intervention).
- The proportion of prescriptions meeting all criteria increased from 62.0% to 73.4%; the choice of antibiotics shifted in line with local resistance data: amoxicillin/clavulanate increased from 81.2% to 90.6%, and third-generation cephalosporins decreased from 10.1% to 3.6%.
Because of the before–after design without a control group, these results reflect improvements observed after the intervention and do not establish a causal relationship.
