Ngày 28/5/2026, tại tỉnh Phú Thọ, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương đã tổ chức hoạt động đánh giá thực trạng hoạt động của các trạm y tế (TYT) xã/phường sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đoàn công tác đã làm việc tại 03 đơn vị đại diện, gồm TYT xã Văn Miếu, TYT xã Võ Miếu và TYT phường Việt Trì.
Kết quả khảo sát cho thấy, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, các trạm y tế trên địa bàn vẫn duy trì ổn định hoạt động chuyên môn, bảo đảm cung cấp các dịch vụ y tế thiết yếu cho người dân và thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu theo quy định. Các trạm tiếp tục triển khai đầy đủ các hoạt động y tế dự phòng, khám chữa bệnh, quản lý sức khỏe và các chương trình mục tiêu y tế. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tại các địa phương đạt mức cao (98–100%), góp phần bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân. Mạng lưới cung cấp dịch vụ y tế tại cơ sở được duy trì thông qua các điểm trạm hiện có, giúp người dân tiếp tục tiếp cận thuận lợi các dịch vụ y tế sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
Bên cạnh những kết quả đạt được, các trạm y tế vẫn đang gặp một số khó khăn trong quá trình triển khai hoạt động. Về tổ chức và nhân sự, nhiều đơn vị chưa sắp xếp đầy đủ các khoa, phòng chuyên môn và vị trí việc làm theo quy định tại Thông tư số 43/2025/TT-BYT của Bộ Y tế, đồng thời chưa kiện toàn Ban Giám đốc. Về cơ chế tài chính, kinh phí hoạt động do UBND cấp xã bố trí cơ bản không thay đổi so với trước đây. Việc phân bổ kinh phí cho các hoạt động chuyên môn và chương trình mục tiêu của mỗi trạm y tế vẫn phụ thuộc vào mức độ ưu tiên của từng địa phương cũng như kế hoạch của ngành y tế.
Về cơ sở vật chất và công nghệ thông tin, nhiều trạm vẫn sử dụng máy tính cũ, thiếu đồng bộ. Trong khi đó, các phần mềm quản lý và hệ thống báo cáo chưa được kết nối đồng bộ, làm gia tăng khối lượng công việc hành chính cho cán bộ y tế. Việc chuẩn hóa hệ thống phần mềm và nâng cấp trang thiết bị công nghệ thông tin được đánh giá là cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giảm gánh nặng báo cáo tại tuyến cơ sở.
Các đơn vị cũng đề xuất sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về việc thực hiện Thông tư số 43/2025/TT-BYT, đặc biệt đối với công tác bổ nhiệm và chế độ phụ cấp; bổ sung bác sĩ, cán bộ công nghệ thông tin và cán bộ y tế dự phòng; thống nhất hệ thống phần mềm quản lý; đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực cho cán bộ y tế cơ sở. Đây là những giải pháp cần thiết nhằm nâng cao năng lực hoạt động của các trạm y tế trong giai đoạn hiện nay.
Hoạt động đánh giá của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương nhằm cung cấp bằng chứng thực tiễn phục vụ công tác tham mưu, đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cho trạm y tế tuyến xã/phường trong bối cảnh tổ chức lại chính quyền địa phương, góp phần củng cố hệ thống y tế cơ sở và nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.
Đoàn công tác làm việc tại TYT xã Văn Miếu, tỉnh Phú Thọ
Đoàn công tác làm việc tại TYT xã Võ Miếu, tỉnh Phú Thọ.
TS. Nguyễn Thị Mỹ Hạnh – Khoa Y tế công cộng