Ngày 27/3/2026, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương phối hợp với Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị tổng kết Dự án “Tăng cường chăm sóc liên tục cho người sử dụng ma túy dựa vào cộng đồng tại Việt Nam (UCLA6)” giai đoạn 2021–2026. Đây là dự án hợp tác giữa Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Trường Đại học Tổng hợp California, Los Angeles, Hoa Kỳ (UCLA) nhằm mục tiêu tăng cường cung cấp dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ người sử dụng ma túy tại Việt Nam.
Hội nghị có sự tham dự của đại diện Cục Phòng bệnh, lãnh đạo Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Ban quản lý dự án, Viện Pasteur Nha Trang cùng lãnh đạo và cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật các tỉnh, thành phố triển khai dự án gồm Ninh Bình, Đà Nẵng và Cần Thơ.
Các đại biểu tham dự hội nghị
GS.TS. Phan Trọng Lân – Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương phát biểu khai mạc
Mô hình can thiệp dựa vào cộng đồng
Dự án UCLA6 tập trung vào nhóm người sử dụng ma túy dạng thuốc phiện – nhóm đối tượng còn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận và duy trì các dịch vụ y tế như điều trị Methadone, HIV/AIDS, các bệnh lây truyền qua đường tình dục, cũng như các dịch vụ xã hội như bảo hiểm y tế và sinh kế.
Trong giai đoạn 2021–2026, dự án đã xây dựng và triển khai mô hình chăm sóc liên tục dựa vào cộng đồng với sự tham gia của cán bộ y tế tuyến cơ sở, gia đình và các tổ chức cộng đồng. Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp thuần tập (cohort), can thiệp ngẫu nhiên có đối chứng, triển khai tại ba địa phương: Ninh Bình, Đà Nẵng và Cần Thơ.
Các hoạt động chính bao gồm:
- Tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ y tế xã/phường;
- Triển khai can thiệp theo khung “Tìm kiếm – Xét nghiệm – Điều trị – Duy trì”;
- Thăm hộ gia đình định kỳ, tư vấn cá nhân;
- Kết nối người sử dụng ma túy với các dịch vụ y tế và xã hội sẵn có tại địa phương.
Mô hình được triển khai đồng bộ với sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế, chính quyền địa phương và các tổ chức cộng đồng.
Kết quả nổi bật và tác động
Báo cáo tại hội nghị cho thấy việc cán bộ y tế thường xuyên thăm hộ gia đình đã góp phần nâng cao nhận thức và sự hỗ trợ của gia đình đối với người sử dụng ma túy. Nhờ đó, người tham gia dự án cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, thay đổi tích cực hành vi chăm sóc sức khỏe và tăng cường tuân thủ, duy trì điều trị.
Bên cạnh đó, năng lực chuyên môn và kỹ năng làm việc với nhóm nguy cơ cao của cán bộ y tế được nâng cao rõ rệt; việc lồng ghép các dịch vụ y tế sẵn có cho người sử dụng ma túy và người nhiễm HIV/AIDS được triển khai hiệu quả hơn, góp phần giảm kỳ thị và cải thiện chất lượng chăm sóc tại cộng đồng.
Các đại biểu tham dự hội nghị đánh giá cao tính phù hợp và hiệu quả của mô hình, đồng thời đề xuất xem xét nhân rộng không chỉ cho nhóm người sử dụng ma túy mà còn trong chăm sóc sức khỏe ban đầu tại tuyến xã/phường.
TS. Phạm Hồng Thắng – Trưởng khoa HIV/AIDS trình bày Đề cương nghiên cứu
PGS.TS. Nguyễn Anh Tuấn trình bày kết quả nghiên cứu
Đại diện Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh trình bày kết quả và khả năng áp dụng
Định hướng trong thời gian tới
Phát biểu kết luận hội nghị, đại diện lãnh đạo Cục Phòng bệnh nhấn mạnh cần tiếp tục hoàn thiện và cụ thể hóa mô hình thông qua các hướng dẫn chuyên môn, nhằm phục vụ triển khai hiệu quả Luật Phòng bệnh mới được Quốc hội thông qua. Việc nhân rộng mô hình sẽ góp phần khai thác tối đa các dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ cho người sử dụng ma túy tại Việt Nam trong thời gian tới.
GS.TS. Phạm Đức Mạnh – Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế phát biểu bế mạc hội nghị
Hội nghị tổng kết dự án UCLA6 không chỉ đánh giá toàn diện kết quả triển khai giai đoạn 2021–2026 mà còn mở ra định hướng quan trọng trong việc phát triển các mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng, hướng tới nâng cao hiệu quả hệ thống y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe toàn dân.
TS. Phan Đăng Thân – Khoa HIV/AIDS