Ứng dụng công nghệ Armored RNA trong sản xuất chứng dương cho xét nghiệm (realtime) RT-PCR phát hiện virus

Trong những năm gần đây, việc sản xuất chứng dương RNA ổn định, an toàn và phù hợp với quy trình xét nghiệm sinh học phân tử là một thách thức lớn, đặc biệt đối với các chủng virus có độc lực cao, khó nuôi cây. Trên thế giới, công nghệ sản xuất RNA kháng RNase (Armored RNA) đã được nghiên cứu và ứng dụng thành công trong việc xây dựng bộ mẫu chuẩn, góp phần nâng cao độ tin cậy và khả năng kiểm soát chất lượng các xét nghiệm phát hiện tác nhân gây bệnh do virus RNA.

Nguyên lý của công nghệ Armored RNA dựa trên việc tạo ra các hạt giả virus (virus-like particles – VLP) không có khả năng lây nhiễm. Các hạt VLP này được cấu tạo từ protein vỏ của thực khuẩn thể MS2, bao bọc bên trong là đoạn RNA của virus đích (ví dụ như virus Zika, Dengue, HIV). Đoạn RNA đích được lựa chọn từ hệ gen virus, đồng thời cũng chính là trình tự được khuếch đại trong phản ứng (realtime) RT-PCR, do đó có thể sử dụng trực tiếp làm chứng dương cho phản ứng này.

Ưu điểm nổi bật của công nghệ Armored RNA là RNA được bảo vệ bởi lớp protein vỏ của phage MS2, giúp tăng độ ổn định và kháng lại sự phân hủy bởi enzyme RNase. Nhờ đó, hạt VLP có độ bền cao hơn đáng kể so với RNA trần hoặc các loại chứng dương truyền thống khác (ổn định trong môi trường huyết thanh ít nhất 11 tháng ở 4°C và ít nhất 30 ngày ở 37 °C, đồng thời duy trì tính toàn vẹn trong nhiều loại nền mẫu khác nhau) so với điều kiện bảo quản RNA trần là -4°C).

Chính nhờ các đặc tính này, hạt VLP mang RNA có thể được sử dụng làm chứng dương hoàn toàn tương đồng với mẫu bệnh phẩm thực tế, bao phủ toàn bộ quy trình xét nghiệm (realtime) RT-PCR từ khâu tách chiết vật liệu di truyền cho đến giai đoạn khuếch đại. Phòng thí nghiệm công nghệ Gen-Protein đã tiên phong trong nghiên cứu sản xuất các hạt giả “Armored RNA” ứng dụng làm chứng dương cho xét nghiệm RT-PCR phát hiện virus Zika và Dengue từ năm 2019. Các hạt VLP này được chứng minh ổn định ở nhiệt độ 37 °C trong ít nhất 30 ngày mang lại lợi thế lớn cho việc bảo quản và vận chuyển Armored RNA ở điều kiện nhiệt độ thường, nhất là trong bối cảnh triển khai xét nghiệm tại các khu vực xa trung tâm có điều kiện bảo quản hạn chế.

Công nghệ Armored RNA góp phần tạo nguồn cung cấp bộ chứng dương chuẩn, bền vững và có sẵn cho các xét nghiệm phát hiện vi rút, đặc biệt với các chủng độc lực cao, khó nuôi cấy, góp phần nâng cao độ chính xác và độ tin cậy của chẩn đoán bệnh truyền nhiễm nhờ tính an toàn sinh học cao, độ ổn định vượt trội và khả năng mô phỏng sát mẫu bệnh phẩm.